Redukcja śladu węglowego w logistyce to nie tylko troska o środowisko, ale również sposób na obniżenie kosztów operacyjnych i zwiększenie efektywności. W branży spożywczej, gdzie transport i chłodzenie odgrywają kluczową rolę, nawet drobne zmiany mogą przynieść zauważalne efekty. Poniżej przedstawiono najważniejsze kierunki działań, które pozwalają ograniczyć emisje gazów cieplarnianych w codziennej pracy firm logistycznych.
1. Optymalizacja tras dostaw
Jednym z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów na ograniczenie emisji jest lepsze planowanie tras. Dzięki oprogramowaniu do zarządzania logistyką można skrócić dystanse, uniknąć pustych przebiegów pojazdów i lepiej wykorzystać ładowność.
*Przykładowe działania:*
– łączenie dostaw w jeden kurs zamiast kilku krótszych,
– planowanie tras z uwzględnieniem natężenia ruchu i czasu pracy kierowców,
– monitorowanie zużycia paliwa w poszczególnych pojazdach,
– tworzenie stałych tras dla klientów o regularnych zamówieniach.
2. Modernizacja i utrzymanie floty
Flota pojazdów to jedno z głównych źródeł emisji w logistyce. Regularny serwis i wymiana najbardziej emisyjnych jednostek napędowych przynosi szybkie rezultaty.
*Najważniejsze kierunki:*
– stopniowe wprowadzanie pojazdów elektrycznych lub hybrydowych na krótszych trasach,
– stosowanie opon o niskich oporach toczenia i regularna kontrola ich ciśnienia,
– przeglądy filtrów, olejów i układów wtryskowych zgodnie z harmonogramem,
– stałe monitorowanie średniego spalania i szybka reakcja na odchylenia.
3. Efektywne chłodnie i magazyny
Chłodzenie to w branży spożywczej jeden z najbardziej energochłonnych procesów. Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych pozwala zmniejszyć ślad węglowy obiektów magazynowych.
*Co można zrobić:*
– modernizacja systemów chłodniczych na bardziej energooszczędne,
– automatyczne utrzymywanie ustawień temperatury i monitoring odchyleń,
– oświetlenie LED oraz czujniki ruchu,
– regularne czyszczenie i serwis agregatów chłodniczych,
– przegląd izolacji oraz uszczelek w drzwiach komór,
– stosowanie kurtyn powietrznych ograniczających utratę chłodu.
4. Szkolenia kierowców i eco-driving
Styl jazdy ma duży wpływ na zużycie paliwa i emisje. Programy szkoleniowe z zakresu jazdy ekonomicznej (eco-driving) przynoszą szybki efekt.
*Podstawowe zasady:*
– płynne przyspieszanie i hamowanie,
– utrzymywanie stałej prędkości na dłuższych odcinkach,
– unikanie pracy silnika na biegu jałowym,
– właściwe ciśnienie w oponach,
– redukcja zbędnego obciążenia pojazdu.
5. Monitorowanie i analiza danych
Regularne gromadzenie i analiza danych to podstawa ograniczania emisji.
*Warto śledzić:*
– zużycie paliwa na 100 km,
– średnie spalanie na trasach i w regionach,
– zużycie energii w magazynach i chłodniach (kWh),
– odsetek pustych przebiegów,
– emisję CO₂ na tonokilometr (t CO₂/tkm).
6. Współpraca z partnerami i podwykonawcami
Wiele emisji powstaje w całym łańcuchu dostaw, dlatego warto współpracować z przewoźnikami i dostawcami, którzy również wdrażają rozwiązania ograniczające emisje.
*Przykładowe rozwiązania:*
– wspólne planowanie transportu w celu zmniejszenia liczby kursów,
– wybór partnerów z nowoczesną flotą lub certyfikatami środowiskowymi,
– dzielenie się danymi o trasach i zużyciu paliwa,
– inicjatywy dotyczące odzysku opakowań i recyklingu.
7. Małe kroki, duże efekty
Wiele usprawnień nie wymaga dużych inwestycji – liczy się systematyczność.
*Proste przykłady:*
– gaszenie oświetlenia w pustych strefach,
– utrzymywanie stałych, uzasadnionych ustawień temperatury w chłodniach,
– planowanie dostaw tak, by unikać pustych powrotów,
– regularne przeglądy techniczne,
– miesięczne, krótkie raporty efektów.
Kluczowe pojęcia
– *Ślad węglowy (CO₂e)* – ilość gazów cieplarnianych emitowanych przez firmę lub proces, wyrażona jako ekwiwalent CO₂.
– *Eco-driving* – styl jazdy ograniczający spalanie paliwa i emisje spalin.
– *Tonokilometr (tkm)* – przewóz jednej tony towaru na jeden kilometr; przydatny do porównywania efektywności transportu.
– *Optymalizacja tras* – planowanie tak, by minimalizować przebiegi i maksymalizować wykorzystanie ładowności.
– *Emisje pośrednie* – emisje powstające poza firmą, ale związane z jej działalnością (np. produkcja energii elektrycznej czy opakowań).
Podsumowanie
Lepsze planowanie tras, nowocześniejsza flota, efektywne chłodnie i szkolenia kierowców zmniejszają emisje, poprawiają wyniki finansowe i budują odpowiedzialny wizerunek. Każdy kilometr, kilowat i litr paliwa mniej to konkretny krok w stronę nowoczesnej, zrównoważonej logistyki.